August 20, 2018

Lễ hội truyền thống của nước ta trải dài khắp các vùng miền và vô cùng đa dạng. phong phú. Tại mỗi vùng miền lễ hội sẽ mang nét đặc trưng và giá trị riêng nhưng đều có một điểm chung là hướng tới đối tượng tâm linh được tôn thờ như: Những vị anh hùng có công chống giặc ngoại xâm, những ông tổ nghề, những người góp nhiều công lao chống thiên tai, cứu nhân độ thế, diệt trừ ác thú… Chính vì vậy, lễ hội truyền thống là dịp để mọi người giao lưu cộng cảm, truyền đạt những đạo lý, những thuần phong mỹ tục và bày tỏ khát vọng cao đẹp. Đồng thời đây cũng là dịp đem lại cho con người sự thanh thản trong đời sống tâm linh, gạt bỏ đi những lo toan thường nhật để trở về với nguồn cội, với thiên nhiên. Hãy cùng tìm hiểu một vài lễ hội đặc sắc của một số vùng miền nước ta.

Vùng Tây Bắc và Việt Bắc

lễ hội hoa ban vùng Tây Bắc Việt Nam

  • Lễ hội hoa ban: Đây là lễ hội của người dân tộc Thái, còn được biết đến với tên gọi khác như Xên bản, Xên mường. Lễ hội thường diễn ra vào tháng Hai âm lịch, khi những bông hoa ban nở trắng vùng núi rừng Tây Bắc. Lễ hội hoa ban là lễ hội của tình yêu đôi lứa; của hạnh phúc gia đình; là hội cầu mùa no ấm; đồng thời cũng là dịp hát giao duyên, vui chơi, thi tài vào những đêm trăng sáng.
  • Lễ hội Lồng Tồng: Đây là lễ hội của đồng bào người Tày. Lễ hội này hằng năm được tổ chức vào tháng Giêng, tháng Hai âm lịch với ý nghĩa cầu phúc lành, cầu mùa màng bội thu, cầu cuộc sống yên bình, no đủ. Tại lễ hội có các trò chơi dân gian như: ném còn, hát lượn, bịt mắt bắt dê…
  • Lễ hội cầu an bản Mường: Lễ hội này là của dân tộc Thái và dân tộc Mường. Đây là sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng đóng vai trò quan trọng đối với đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Bắc. Lễ hội thường được tổ chức vào cuối tháng Giêng, đầu tháng Hai âm lịch. Lễ hội này gắn với tục giết trâu và tạ thần linh (hình tượng thủy thần, thuồng luồng…) Nội dung của lễ hội mang ý nghĩa đời sống vật chất, tinh thần, tâm linh, cầu mùa màng, sức khỏe và bình an của người dân. Vì vậy lễ hội thu hút sự quan tâm của đông đảo nhân dân trong vùng.

Vùng châu thổ Bắc Bộ

lễ hội đền Hùng Việt Nam

  • Lễ hội đền Hùng: Lễ hội đền Hùng kéo dài từ mùng 8 đến mùng 11 tháng Ba âm lịch nhằm tôn vinh các Vua Hùng đã có công dựng nước. Nơi tổ chức lễ hội là đền Hùng nằm trên núi Nghĩa Lĩnh, xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Việc tế lễ được tổ chức trang trọng vào ngày chính hội (mùng 10 tháng Ba). Các lễ vật cúng tế là “lễ tam sinh” (một con bò, một con dê, một con lợn), bánh chưng, bánh dày, mâm xôi to nhiều màu.
  • Lễ hội chùa Hương: Lễ hội kéo dài từ mùng 6 tháng Giêng đến hết tháng Ba âm lịch, ngày chính hội là ngày 15 tháng Hai. Nơi diễn ra hội chùa Hương là xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, Hà Tây. Theo quan niệm của người Việt xưa, Hương Sơn là cõi Phật và chùa Hương là nơi thờ Phật Bà Quan Âm. Phần lễ ở chùa Hương là lễ Phật, phần hội là sự hiện diện của du khách hành hương về đất Phật. Vào dịp lễ hội, có đến hang chục vạn người đến tham quan cảnh núi non, hang động và cầu phúc lành tại các ngôi chùa.
  • Lễ hội Gióng: Diễn ra tại làng Phù Đổng, huyện Gia Lâm, Hà Nội, đây là một trong các lễ hội lớn nhất đồng bằng Bắc Bộ. Ngày chính hội là ngày 9 tháng Tư âm lịch (ngày ông Gióng đánh thắng giặc Ân). Công tác chuẩn bị cho lễ hội bắt đầu từ ngày 1 tháng Ba đến ngày 5 tháng Tư âm lịch. Ngày chính hội 9 tháng Tư có lễ rước từ đền Mẫu đến đền Thượng: múa hát, hội trân (diễn lại trận thắng giặc Ân). Ngày 10 tháng Tư là ngày vãn hội, người ta làm lễ duyệt quân, lễ tạ ơn Thánh Gióng.

Vùng Trung Bộ

Lễ hội Lam Kinh Việt Nam

  • Lễ hội Lam Kinh: Lễ hội diễn ra tại khu di tích Lam Kinh thuộc xã Xuân Lam, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Nơi đây cũng là quê hương của vị anh hùng Lê Lợi và nhiều danh tướng nổi tiếng trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn như Lê Lai, Lê Khôi, Lê Thạch. Hàng năm cứ vào ngày 22 tháng Tám âm lịch, đông đảo nhân dân miền Bắc lại kéo về điện Lam Kinh để dự lễ hội. Trong lễ hội, nghi thức rước kiệu được tổ chức trang trọng từ lăng vua Lê Thái Tổ về đền thờ. Ngoài ra, du khách còn có dịp được xem các điệu múa, trò chơi dân gian đặc sắc như trò Bình Ngô phá trận, Múa Xuân Phả…
  • Lễ hội cầu Ngư: Đây là lễ hội của dân làng Thái Dương hạ, thị trấn Thuận An, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế. Thời gian tổ chức lễ hội là ngày 12 tháng Giêng âm lịch hàng năm, với ý nghĩa tưởng nhớ vị Thành hoàng Trương Quý Công có công dạy cho người dân đánh cá và buôn bán ghe mành. Thông thường cứ ba năm một lần là làng lại tổ chức lễ hội linh đình, với các trò mô tả sinh hoạt của nghề đánh cá.
  • Lễ hội Dinh Thầy – Thím: Từ lâu lễ hội này đã trở thành nét văn hóa đặc sắc riêng của Bình Thuận. Lễ hội diễn ra từ ngày 14 đến 16 tháng Chín âm lịch tại khu di tích Dinh Thầy – Thím ở xã Tân Tiến, thị xã Lagi, tỉnh Bình Thuận. Vào dịp lễ, người dân nô nức kéo đến Dinh để cầu sức khỏe, may mắn cho gia đình và công việc. Ngoài ra trong phần hội còn có rất nhiều trò chơi dân gian như: diễn xướng tích Thầy, Chèo Bá Trạo, thi lắc thúng, kéo co, gánh cá đi bộ, biểu diễn, võ thuật…tạo nên không khí lễ hội tưng bừng.

Vùng Tây Nguyên và Nam Bộ

lễ hội đua voi Việt Nam

  • Lễ cơm mới: Ở Tây nguyên, trong số các thần (Yang) được tôn thờ, thần lúa được đồng bào dân tộc thiểu số tôn trọng không kém phần thần núi, thần nước, thần rừng, thần cây. Hàng năm, sau khi thu hoạch lúa, người ta tổ chức lễ ăn cơm mới, vừa là để tạ ơn thần lúa, vừa để chung vui hưởng thụ kết quả của một quá trình lao động vất vả. Đối với người Mạ, lễ mừng thu hoạch xong (NhuRhe) được xem là lễ hội lớn nhất trong năm của buôn và thường diễn ra trong 7 ngày. Trong khi đó, lễ cơm mới (Samơk) của người Bana kéo dài trong ba ngày, khi bắt đầu thu hoạch và tiếp đó là lễ Sơmắh Kek cho đến khi thu hoạch đại trà. Cuối cùng là lễ đóng cửa kho (Sơmăh Teng Amăng).
  • Hội đua voi:Hội đua voi được tổ chức hàng năm vào tháng Ba âm lịch, ở Buôn Đôn hoặc ở những cánh rừng thưa ven dòng sông Sêvepốc (Đắk Lắk). Trước khi bắt đầu cuộc đua, một tiếng tù và vút lên, theo lệnh của người thuộc ban tổ chức hội, từng tốp voi được các người quản tượng điều khiển đứng vào đúng vị trí xuất phát. Khi có lệnh xuất phát, những chú voi khổng lồ thi nhau lao về phía trước giữa bạt ngàn tiếng chiêng, trống, khèn, tiếng hò reo cổ vũ vang dội cả núi rừng.
  • Lễ hội đâm trâu:Đây là lễ hội khá phổ biến ở Tây nguyên và phía Bắc vùng Đông Nam Bộ. Lễ hội đâm trâu thường diễn ra khi mùa vụ nhàn rỗi, vào khoảng tháng Ba hay tháng Tư âm lịch, mọi người nghỉ ngơi để chuẩn bị cho mùa rẫy mới. Với đồng bào các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên, con trâu là biểu tượng của sự thịnh vượng và sức mạnh trong cộng đồng. Vì lẽ đó, con trâu thường được làm vật tế thần linh. Trong đó, đầu trâu là vật tế lễ quan trọng nhất trong tất cả các buổi tế lễ của người Tây Nguyên. Sau khi nghi thức cúng thần linh được hoàn thành, con trâu được dắt ra cột ở gốc cây nêu ở giữa sân, khi đó người già, trẻ em, trai gái trong bản cùng nhảy múa trong tiếng cồng, chiêng. Tiếp đến, một đội đâm trâu gồm các chàng trai trẻ, khỏe được trang bị giáo, mác và tiến hành nghi thức đâm trâu. Thịt trâu được người dân trong bản chia nhau cùng ăn mừng.
  • Lễ hội Dinh Cô:Dinh Cô là một khu đền khá hoành tráng với nét kiến trúc truyền thống, nằm bên bờ biển Long Hải, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Dinh Cô là nơi thờ một người con gái giàu lòng nhân ái, nhưng đã gặp nạn khi một lần đi biển. Hàng năm, lễ hội Dinh Cô được tổ chức rất long trọng theo nghi thức cổ truyền bởi ngư dân vùng Long Hải. Lễ hội diễn ra trong 2 ngày, từ 10 – 12 tháng Hai âm lịch. Những người chủ lễ là các vị cao niên mặc lễ phục trang nghiêm với những lời cầu nguyện cho mưa thuận, gió hòa, quốc thái dân an. Tiếp đến là lễ nghinh Cô với những thuyền hoa lộng lẫy ngoài biển.
  • Lễ hội Bà Chúa Xứ:Đây là một lễ hội dân gian lớn nhất vùng Nam Bộ. Hàng năm lễ hội được tổ chức tại miếu Bà Chúa Xứ ở núi Sam, tỉnh An Giang từ ngày 23 đến 27 tháng Tư âm lịch. Trong những ngày lễ diễn ra các hoạt động văn hóa đặc sắc như hát bội, múa bóng… Từ đêm ngày 23, người người đã tập trung về miếu để chứng kiến nghi thức tắm Bà. Tượng Bà được đưa xuống và lấy nước mưa pha cùng với nước hoa để tắm. Lễ hội Bà Chúa Xứ hằng năm thu hút rất đông du khách, vừa để tham dự lễ hội dân gian, vừa để cầu tài, cầu lộc, đồng thời còn để chiêm ngưỡng, du ngoạn cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp ở núi Sam và các di tích lịch sử khác như: Chùa Tây An, Lăng Thoại Ngọc Hầu…

 

Ms Ngọc

No Comments

Leave a Comment